Pretraga predmeta i presuda

Predmeti pred Sudom Bosne i Hercegovine

Sudska praksa Suda Bosne i Hercegovine

15:07 22.11.2011

Izrečena prvostepena presuda u predmetu Nisvet Gasal i drugi

Senad Dautović je danas oglašen krivim i osuđen na kaznu zatvora u trajanju od 13 godina zbog krivičnog djela Ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 173. Krivičnog zakona Bosne i Hercegovine (“KZ BiH”). Nisvet Gasal je takođe oglašen krivim za krivično djelo Ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 173. KZ BiH i osuđen na kaznu zatvora u trajanju od 6 godina. Musajb Kukavica je oslobođen krivice po svim tačkama optužnice.


Tužilaštvo je teretilo optužene za zločine počinjene u okviru sveobuhvatnog udruženog zločinačkog poduhvata po izbijanju sukoba u Bugojnu u julu 1993. godine. Senad Dautović je osuđen zbog učešća u dva odvojena udružena zločinačka poduhvata zajedno sa ostalim članovima Ratnog predsjedništva opštine Bugojno na čijem čelu je bio Dževad Mlaćo.  Prvi plan je bio da se pronađu i likvidiraju zatočena lica hrvatske nacionalnosti koja su smatrana ekstremistima odgovornim za zločine koji su jednim dijelom smatrani kao zaslužni za izbijanje sukoba. Drugi udruženi zločinački poduhvat koji je ovdje utvrđen bio je plan uzimanja krvi od zatočenika hrvatske nacionalnosti, čime je počinjeno krivično djelo nečovječnog postupanja. Pored toga, za krivična djela počinjena u zatočeničkim objektima koji su bili pod kontrolom Senada Dautovića kao načelnika Stanice javne bezbjednosti Bugojno, Dautović je osuđen za nečovječno postupanje zbog uslova koji su vladali u ovim objektima, kao i za nezakonite radnje njegovih podređenih u skladu sa doktrinom komandne odgovornosti.

Nisvet Gasal je osuđen za nečovječno postupanje u ulozi upravnika logora na stadionu NK Iskra. Utvrđeno je da je Gasal odgovoran za pomaganje u izvršenju naredbi vojnih organa da se zatvorenici sa stadiona koriste za prinudni rad na prvim linijama fronta. Pored toga, utvrđena je njegova odgovornost u skladu sa doktrinom o komandnoj odgovornosti za nezakonite radnje, odnosno premlaćivanja počinjena od strane njegovih podređenih za vrijeme dok je on bio upravnik logora.

Sud je utvrdio da su zatočenici bili zatvoreni u veoma lošim uslovima u periodu od 8 mjeseci, prvo u različitim privremenim zatočeničkim objektima a zatim na stadionu NK Iskra. Ovi uvjeti su, pored ostalog, uključivali neadekvatnu ishranu, nedostatak prostora i nemogućnost održavanja lične higijene.  U periodu zatočenja zatvorenici su često premlaćivani i prema njima se postupalo na nečovječan način, a u tome su prednjačili pripadnici Armije Republike Bosne i Hercegovine.  Neki od zatočenika su podlegli usljed premlaćivanja, što predstavlja krivično djelo ubistva. Sud je utvrdio da su ova česta premlaćivanja predstavljala nečovječno postupanje prema Krivičnom zakonu BiH.  Međutim, Sud je utvrdio krivicu samo u onim slučajevima kada je mogao utvrditi da je optuženi u tome učestvovao ili imao zakonsku obavezu da poduzme određene radnje, a to nije učinio. Tužilaštvo nije dokazalo neophodnu pravnu povezanost da bi se utvrdila individualna krivična odgovornost optuženog za krivična djela za koja je oslobođen krivnje. Tačke optužnice su uglavnom bile vjerodostojne, ali odgovornost za ova krivična djela snose druga lica. Većina svjedoka, preživjeli bivši logoraši, ponavljali su u svojim iskazima da su se uslovi u logoru poboljšali nakon dolaska Gasala, a osim toga mnoga poboljšanja je inicirao i Musajb Kukavica.

Po ovom osnovu, Musajb Kukavica, koji je bio komandir obezbjeđenja logora na stadionu NK Iskra, oslobođen je svih optužbi jer nije bilo dokaza da je on ikad učestvovao u premlaćivanjima. Na osnovu izvedenih dokaza jasno je da je njegova funkcija prije svega bila administrativne prirode i da on sam nije imao ovlasti za kažnjavanje počinilaca. On je imao zakonsku obavezu da prijavi nezakonita postupanja o kojima je imao saznanja, što je on i činio.

Vijeće uvažava patnje kroz koje su prošli zatvorenici i porodice stradalih i nestalih. U pismenom otpravku presude biće detaljno navedena utvrđenja i pravno obrazloženje za ovakvu odluku.

 

***

Svako se smatra nevinim za krivično djelo dok se pravomoćnom presudom ne utvrdi njegova krivnja (Član 3. ZKP BiH).

 

Prvostepeno vijeće donosi odluku na osnovu dokaza koje na glavnom pretresu izvedu tužilac i odbrana. Prvostepeno vijeće ne utvrđuje materijalnu istinu nego presudu zasniva na dokazima izvedenim na glavnom pretresu koji moraju biti van razumne sumnje da bi se mogla donijeti osuđujuća presuda.

 

Ova odluka nije pravosnažna. Protiv ove odluke je dozvoljena žalba koju će razmatrati Apelaciono odjeljenje ovog suda. U žalbi se mogu iznositi novi dokazi ako stranke i odbrana dokažu da nisu bili u mogućnosti da ih iznesu u prvostepenom postupku.

 

Poštivanje principa pretpostavke o nevinosti integralni je dio prava na pravično suđenje. Ne preporučuje se komentarisanje odluka prvostepenog vijeća do donošenja pravosnažne odluke. Mišljenja i informacije u vezi sa sudskim postupcima koji su u toku treba da budu prenošene i širene samo onda kada to ne stvara predrasude u pogledu pretpostavke o nevinosti osumnjičenog ili optuženog (Dodatak Preporuci Rec (2993) 13 Komiteta ministara Vijeća Evrope od 10. jula 2003. godine).

 

Ukoliko dođe do komentarisanja ove odluke, preporučuje se korištenje dodatnih pojašnjenja ovlaštenog portparola Suda. Poželjno je u komentare uključiti i mišljenja kompetentnih sagovornika iz akademske i advokatske zajednice.

 


Pogledaj predmet

RSS Sitemap Copyrights © Sud Bosne i Hercegovine. All rights reserved